Ağ tarafsızlığı nedir? Tarafsız olmazsa ne olur?

ABD Federal İletişim Kurulu‘nun (FCC) internete eşit erişimi sağlayan internet/ağ tarafsızlığı (net neutrality) uygulamasını iptal etmesiyle ABD başta olmak üzere dünya kamuoyu deyim yerindeyse ayağa kalktı. Çünkü bu kararın yansımaları, internete dokunan her kesimi etkileyecek cinsten.

Savunanlar, “İnternet trafiğini tüketiyorla ama altyapıya yatırım yapmıyorlar” tezini savunurken, karşı çıkanlar ise teknik bir düzenleme gibi görünse de aslında “internetin doğası olan bilgiye erişim hakkını kast sistemine çeviriyor” diyor… Ağ tarafsızlığı nedir? Ağ tarafsız olsa ne olur? Olmasa ne olur? diye merak edenler için konuyu masaya yatırdık…

1- Ağ tarafsızlığı nedir?

Ağ tarafsızlığı, internete erişim sağlayan şirketlerin (internet servis sağlayıcılarının, İSS) kullanıcıların internet faaliyetlerinde kontrol gücüne sahip olmaması ilkesine dayanıyor. Siz, belirli hız ve kotalar dahilinde bir internet paketini satın alıyorsunuz, karşılığında bu hız ve data paketi çerçevesinde istediğiniz internet sitesine girip, istediğiniz dijital içerikleri tüketebiliyorsunuz. Dolayısıyla İSS’ler, internetteki veri, hizmet veya platformları kontrol edemiyor, trafiği engelleyemiyor, tüm kullanıcılara ve internet üzerindeki tüm veri ve hizmetlere eşit mesafede duruyor?

2- Ağ tarafsız olmasa ne olur?

Ağ tarafsızlığı uygulaması rafa kalkarsa (ki ABD bu adımı atarsa, Avrupa ve tüm dünyanın arkasından geleceğine kesin gözüyle bakılıyor) internet servis sağlayıcıları, kullanıcıların bazı sitelere erişimini engelleyebilecek veya bazı servislerin hızını düşürüp, bazılarının hızını artırabilecek. Burada ölçü de “ne kadar ekmek o kadar köfte” mantığında işleyecek. Daha çok para ödeyen internet sitelerine erişimi hızlandırmak veya daha az ödeyenleri ise yavaşlatmak İSS’nin elinde olacak.İSS’lerin bunu talep etmelerinin gerekçesi ise “Altyapı yatırımını biz yapıyoruz. Ama internet trafiğinin aktığı sosyal medya, video ve oyun platformları taşın altına elini koymuyor” argümanına dayanıyor.

3- Kimler istiyor?

Ağ tarafsızlığı uygulamasının iptal edilmesi için hem gizli hem de açıktan lobi faaliyeti yapanların başında hiç şüphesiz ki internet servis sağlayıcıları var. ABD örneğinde AT&T, Comcast ve Verizon gibi iletişim şirketleri bunların en çok öne çıkanları. Tabi internet erişimi ve trafiğinde söz sahibi olmak isteyenler sadece internet servis sağlayıcıları da değil. Son yıllarda dünya genelinde artan internet denetimlerinde yasalara takılmadan hızlı sonuç almak isteyen bazı devletler de ağ tarafsızlığı uygulamasının iptal edilmesinden ve internet trafiğinde yönlendirme hakkına sahip olmaktan yana…

4- Kimler karşı çıkıyor?

İnternetin bilginin özgürce ve eşit bir şekilde erişim platformu olarak kalmasından yana olan başta kullanıcıları, sivil toplum örgütleri ve aktivistler ağ tarafsızlığının yılmaz savunucuları arasında. Ancak bu karşı çıkanlar sadece sosyal bir hareket de değil. Google, Facebook, Netflix, Amazon, Reddit, Etsy gibi teknoloji, sosyal medya ve e-ticaret devleri de ağ tarafsızlığı uygulamasının devam etmesinden yana açık tavır koydular. Hatta bunun için başlatılan eylem kampanyasına da destek verdiler. Ancak bu şirketlerin karşı çıkışlarının İSS’lere para ödemek istemediklerinden kaynaklandığını da belirtmekte fayda var…

5- Faturaları nasıl etkileyecek?

Gelelim, bu yeni dönemde sıradan kullanıcıların internet faturaların nasıl etkileneceğine… Her ne kadar FCC, Dünyanın sonu gelmeyecek. Tüketiciler korunmaya, internet gelişmeye devam edecek…” dese de yapılan analizlere göre  tüketiciler açısından durum oldukça karışık.  Avrupa’da yapılan analizler internet faturalarının katlanacağını gösteriyor. Portekiz’in en büyük telekomünikasyon operatörlerinden Meo, geçtiğimiz günlerde öyle bir tarife ve paket sistemi açıkladı ki, ağ tarafsızlığının faturasını ortaya koyan cinsten.

Buna göre almak istediğiniz her hizmet için internet paketine ek bir ücreti gözden çıkarmanız şart. WhatsApp gibi mesajlaşma uygulamaları, Facebook, Twitter ve Instagram gibi sosyal medya platformları, YouTube ve Netflix gibi video servisleri, Spotify gibi online müzik uygulamaları, Google Drive ve iCloud gibi bulut servislerinin kullanmak isteyenler her bir paket için ekstra 5 Euro ödeyecek.


Yorumlar

yorum

Bir Cevap Yazın