100 milyar dolarlık oyun artık resmen ‘hastalık’ oldu!

Dünyada 100 milyar dolarlık büyüklüğü aşan oyun sektörüne ‘hastalık’ bulaştı. Oyun bağımlılığı, Uluslararası Hastalık Rehberi’ne iki tanımla birlikte girdi. “Gerçekten hastalık mı?”, “Tanıyı kim koyacak?” tartışmalarının gölgesinde, oyun bağımlılığına göz attık. Nedir?” Pazar nereden nereye geldi? Oyun  hastalığı ve bağımlılığı nasıl anlaşılır? Aileler nelere dikkat etmeli? 

Mobilinden, bilgisayarına, sosyal medyasından konsoluna kadar 7’den 77’sine yüz milyonlarca insanın en büyük eğlencesi haline gelen oyun artık resmen “hastalık” olarak adlandırıldı. Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) yayımlandığı son Uluslararası Hastalık Rehberi’ne oyun ile ilgili iki hastalık tanımı girdi.  “Tehlikeli Oyun Oynama” (Hazardous Gaming) ve “Oyun Oynama Bozukluğu” (Gaming Disorder) adı altında tanımlanan oyun bağımlılığı hastalığı, WHO nezdinde artık madde bağımlılığı ile bir tutuluyor.

Örgüt, “Tehlikeli Oyun Oynama” hastalığını şu şekilde tanımlıyor: “Tehlikeli oyun, bireyin ya da bu kişinin çevresindeki diğer kişilerin fiziksel veya zihinsel sağlıklarına zarar verme riskini önemli ölçüde arttıran çevrim içi ya da çevrimdışı bir oyun modelini belirtir.”

Uluslararası Hastalık Rehberi’nde “Oyun Oynama Bozukluğu”nun tanımı ise şöyle:

“Oyun oynama hastalığı kalıcı veya tekrarlayan oyun oynama davranış düzeni ile nitelenir (‘dijital oyun oynama’ veya ‘video oyunu oynama’), çevrimiçi (internet üzerinden) veya çevrimdışı olarak gerçekleşebilir ve şu şekilde kendini gösterir: Oyun oynama üzerinde kontrol kaybı; Oyun oynamanın diğer hayatsal ilgilerin ve günlük aktivitelerin önüne geçmesi boyutunda oyun oynamaya öncelik verilmesi; Olumsuz getirilerin oluşmasına rağmen oyun oynamanın sürdürülmesi veya artırılması.”

20 milyar dolar daha büyüyecek

2017’de 109 milyar dolara ulaştığı tahmin edilen küresel oyun pazarında, 46 milyar dolar mobil oyunlara, 33 milyar dolar konsol oyunlarına, 29 milyar dolar ise PC oyunlarına harcanıyor. Pazarın, bu yıl 116 milyar dolara, 2020’de ise 128 milyar doları aşması bekleniyor. Türkiye’de ise 2017’de 770 milyon dolar seviyesinde olan oyun pazarının büyüklüğünün, 2020’ye kadar 1 milyar doları aşmasına kesin gözüyle bakılıyor.

Rakamlar bu seviyelere ulaşınca da sektör doğal olarak WHO’nun kararına tepkili. ABD’de oyun sektörünü temsil eden birlik olan ESA, Dünya Sağlık Örgütü’nün depresyon ve sosyal kaygı gibi gerçek ruh sağlığı problemlerine odaklanması çağrısı yaptı.

3 soruda ‘oyunkolik misiniz?’

Oyun bağımlılığı konusunda küresel olarak kabul edilen bir kriter yok. Bu konuda, siber güvenlik kuruluşu ESET’in hazırladığı şu test, size fikir verebilir…

1- Bir video oyununu kesintisiz oynadığınız en uzun süre nedir?

  1. En fazla 2 saat
  2. 2-5 saat
  3. 5 saatten fazla

2- Günde ortalama ne kadar süreyi oyuna harcıyorsunuz?

  1. En fazla 2 saat
  2. 2-5 saat
  3. 5 saatten fazla

3- Güvenlik yazılımının bilgisayarınızı yavaşlattığını düşünürseniz kapatır mısınız?

  1. Hayır, oyun için güvenlikten ödün vermem
  2. Oyuna bağlı
  3. Kesinlikle, önce oyun, sonra güvenlik

A’lar çok ise ‘Hafif Oyuncu’ (Bazı oyunları oynamaktan hoşlanıyorsunuz ama bir süre sona sıkılıyorsunuz. Sonuçta gerçek dünya daha heyecanlı)

B’ler çok ise ‘Ortalama Oyuncu’ (Güzel bir oyun seansına hayır demezsiniz fakat ne zaman bırakacağınızı biliyorsunuz)

C’ler çok ise ‘Oyunkolik’ (Oyun ile aranıza asla hiçbir şey giremez. Gerçek dünyada ne olduğu umurunuzda olmadan saatlerce sandalyeye yapışık oyun oynayabilirsiniz)

Oyun seçerken nelere dikkat edilmeli?

Ne Dünya Sağlık Örgütü’nün ‘hastalık’ olarak tanımlaması, ne de Türkiye’de Yeşilay’ın ‘bağımlılık’ sınıflandırması altında mücadeleye girişmesi, oyun sektörünün büyümesinin önüne geçecek gibi duruyor.

Ancak çocuğunuzun oynadığı oyunların tehlike seviyesini merak ediyorsanız, bunun için kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan Common Sense Media’nın arama filtrelerini kullanabilirsiniz. commonsensemedia.org üzerinden, oyunlar hakkındaki bilgilere yaş gruplarına, oyun türüne, oynanan platforma, konusuna, beceri seviyesine ve ailelerin en çok tavsiye ettiklerine göre ulaşılabiliyor.

Platformda, 4 binden fazla oyun, verdiği mesajlara, pozitif rol model seviyesine, içerdiği şiddet ve cinsel öğelere, tüketimi özendirip, özendirmemesine, alkol, ilaç ve sigara tüketimi gibi konularda 5 yıldız üzerinden değerlendiriliyor.


Yorumlar

yorum

Bir Cevap Yazın